Politiek – niet iedereen vindt het interessant genoeg om zich ermee te bemoeien, maar tegelijkertijd bemoeit de politiek zich wel altijd met jou. In de politiek worden namelijk dingen bepaald die gelden voor heel de samenleving en dus ook voor jouw leven! Denk bijvoorbeeld aan: hoeveel kost het onderwijs, waar worden nieuwe jongerenwoningen gebouwd, en hoe hoog is het minimumloon? Ook worden er plannen gemaakt om klimaatverandering tegen te gaan, racisme te stoppen en iedereen gelijke kansen te geven.

Reden genoeg dus om deze belangrijke keuzes niet helemaal alleen over te laten aan de politiek. In een gezonde democratie doen burgers actief mee, ook buiten het stemhokje. Als burgers proberen om invloed uit te oefenen op de politiek, noemen we dat lobbyen. Dat kan bijvoorbeeld met een petitie of een demonstratie. Ook organisaties en bedrijven doen aan lobbyen. Vooral grote, rijke bedrijven kunnen dat heel goed. Daardoor worden burgers vaak minder goed gehoord. Dat geldt zeker voor jongeren, want jongeren zijn ook al niet goed vertegenwoordigd in de politiek zelf. De belangen van jongeren worden daardoor sneller genegeerd. Maar als meer jongeren en andere burgers meedoen met lobbyen, kunnen we ervoor zorgen dat onze belangen serieuzer worden genomen in de politiek.

Als je politieke invloed hebt, dan betekent dat dat je ervoor zorgt dat er in de politiek iets gebeurt wat zonder jouw invloed niet was gebeurd. Zo kan je er bijvoorbeeld voor zorgen dat een bepaald onderwerp of probleem op de politieke agenda komt te staan. De politieke agenda is alles waarover de politiek nu nadenkt: moet er iets veranderen, of niet? En zo ja, wat dan, en hoe? Een tijdje terug sprak de politiek bijvoorbeeld niet vaak over racisme, maar sinds de Black Lives Matter-protesten vorig jaar zijn politici eraan herinnerd dat racisme een groot probleem is.

Meestal zie je niet direct het resultaat van jouw gelobby. En vaak komt er pas verandering nadat er op veel verschillende manieren en door verschillende partijen invloed is uitgeoefend. Des te belangrijker dus dat zoveel mogelijk burgers van zich laten horen! Maar hoe doe je dat, politieke invloed uitoefenen

1. Sluit je aan bij een politieke jongerenorganisatie en -partij

Steeds minder mensen zijn lid van een politieke partij. Dat is jammer, want een politieke partij is een vereniging en dat betekent dat de leden de baas zijn. Op een congres bepalen de leden de koers van de partij. Leden stemmen over allerlei zaken, zoals wat de standpunten van de partij zijn en wie welke taak op zich mag nemen binnen de partij.

Politieke partijen kunnen altijd nieuwe vrijwilligers gebruiken. Zo kun je je bijvoorbeeld aansluiten bij werkgroepen. Dit zijn groepen leden die zich bezighouden met een bepaald inhoudelijk onderwerp, zoals onderwijs of economie. Werkgroepen geven daarover vaak advies aan het partijbestuur. Verder kun je actief worden bij je lokale afdeling. Een afdeling is één of meer gemeentes. Hier worden regelmatig activiteiten georganiseerd en kun je soms ook helpen bij de organisatie daarvan. En natuurlijk kun je helpen met campagne voeren wanneer er verkiezingen zijn!

Weet je niet goed hoe je actief kan worden bij een partij of bij een lokale afdeling? Neem gewoon contact op om te vragen wat allemaal mogelijk is! En weet je nog niet goed welke partij het beste bij jou past? Ook als je nog geen lid bent ben je vaak welkom om langs te komen en de sfeer te proeven. Sommige mensen zijn bovendien gewoon lid van meerdere partijen tegelijk!

Politieke partijen hebben vaak ook een politieke jongerenorganisatie (PJO). Dit is meestal een onafhankelijke organisatie die verwant is aan de ‘moederpartij’. Door die onafhankelijkheid kan een PJO kritisch zijn op de moederpartij en zo invloed uitoefenen. Ook zijn politieke jongerenorganisaties dé plek om je politiek te ontwikkelen en nieuwe mensen te ontmoeten. PJO’s doen ook veel aan lobbyen, bijvoorbeeld voor jongerenthema’s.

2. …Of een andere non-profitorganisatie!

Veel non-profitorganisaties houden zich (deels) bezig met het uitoefenen van druk op de politiek. Als lid van zo’n organisatie kan jij daar ook een rol bij spelen. Je helpt dan bijvoorbeeld met het opzetten van een actie of een evenement.

Sommige organisaties hebben weer een aparte jongerentak. Goede voorbeelden zijn FNV Young & United van de vakbond FNV en Jongeren Milieu Actief (JMA) van Milieudefensie. Als jongerenclub kan je invloed uitoefenen op je moederpartij of op het maatschappelijke debat in het algemeen. Je zegt dan eigenlijk: “kijk, wij jongeren vinden dit belangrijk, luister naar ons!”

3. Doe mee aan jongerenprogramma’s…

De Nederlandse overheid hecht er veel waarde aan dat jongeren meedoen aan de politiek. Sommige gemeentes hebben jongerenprogramma’s opgezet, zoals een jongerenraad of een jongerenburgemeester. Op landelijk niveau heb je jongerenambassadeurs. Ook bij de Nationale Jeugdraad (NJR) kan je jongerenvertegenwoordiger worden. Dat is vaak op Europees of internationaal niveau. Via zulke programma’s kun je de stem van jongeren vertolken naar de ‘grotemensenpolitiek’.

4. …Of spreek je volksvertegenwoordigers aan!

Misschien wil je simpelweg een bepaald probleem aankaarten, zonder je direct aan te sluiten bij een organisatie of programma. Volksvertegenwoordigers zijn beter bereikbaar dan je zou verwachten. Je kan politici altijd mailen (of bellen of twitteren) om jouw ideeën door te geven. Het is dan met name belangrijk om goed voor ogen te hebben wie de juiste persoon is om te benaderen. Op de website van politieke partijen is vaak te vinden welke persoon over welke ‘portefeuille’ gaat. Een portefeuille is een bepaald onderwerp waarvoor die persoon verantwoordelijk is. Daarbij is het ook belangrijk om een goed en precies voorstel te doen. Dan heb je de meeste kans dat een volksvertegenwoordiger met jouw voorstel aan de slag gaat.

Ook is het mogelijk om op lokaal niveau ‘in te spreken’. Je krijgt dan de mogelijkheid om een paar minuten je zegje te doen tijdens een vergadering over een bepaald onderwerp. Benieuwd hoe dat gaat? Vergaderingen worden meestal opgenomen en zijn online terug te vinden op de website van jouw gemeente

5. Dien een burgerverzoek in bij de volksvertegenwoordiging

Burgers hebben het recht om een verzoek in te dienen bij bijvoorbeeld de gemeenteraad of de Tweede Kamer. Het bekendste type verzoek is het burgerinitiatief. Hiermee zet je een bepaald voorstel letterlijk op de politieke agenda, want de politiek is dan verplicht om erover te praten met elkaar en hierover een besluit te nemen. Daarvoor heb je wel een minimum aantal handtekeningen nodig. Voor de Tweede Kamer gaat het om 40.000 handtekeningen.

6. Doe aan activisme!

Activisme doe je op veel verschillende manieren. Je kan een ludieke actie of een demonstratie organiseren, maar ook een petitie starten. Op deze manier vraag je aandacht voor een bepaald probleem. Zo kunnen volksvertegenwoordigers zien wat er speelt onder burgers. Meer over activisme lees je in ons artikel Rebelleren kan je leren.

7. Kruip in de pen

Door jouw mening of voorstel op te schrijven kan je meedoen aan het publieke debat. Denk bijvoorbeeld aan een opiniestuk in de krant, maar ook een bericht op Twitter. Geschreven tekst kan ervoor zorgen dat je andere mensen weet te overtuigen. Ook kun je brieven schrijven aan politici en bestuurders. Bij een open brief publiceer je zo’n brief in de krant.

8. En natuurlijk: ga stemmen op 17 maart 2021 (en roep al je vrienden op!)

De volgende verkiezingen zijn de Tweede Kamerverkiezingen op 17 maart 2021. De opkomst onder jongeren is altijd relatief laag. Maar: elke stem telt! Het is dus super belangrijk dat iedereen op 17 maart naar de stembus gaat. Tijdens de Tweede Kamerverkiezingen beslissen we over de koers van Nederland voor de komende vier jaar.

Weet je nog niet wat je wil stemmen? Luister dan naar de afleveringen van de podcast KiesAdvies. Of lees het boek Waarom je niet zomaar moet stemmen waar je ouders op stemmen van Titia Hoogendoorn (van de podcast Polititia) en Nienke Schuitemaker.

En verder…

Gouden tip: hou altijd in je achterhoofd dat maar weinig jongeren politiek actief zijn en dat mensen in de grotemensenpolitiek het dus fantastisch vinden als jonge mensen zich willen inzetten voor de politiek. Enerzijds kan je gaan merken dat oudere mensen je minder serieus nemen als je jong bent, maar anderzijds kan je vaak nét wat meer maken dan wat van een volwassene verwacht wordt. Met jouw originele, pittige jongerenmening kan je er juist voor zorgen dat het debat verschuift. Maak gebruik van die luxepositie als jongere: trek de stoute schoenen aan en laat zien dat je je in wil zetten, want voor je het weet kom je op steeds betere plekken om jouw stem te laten horen.

En daarnaast: blijf goed op de hoogte van wat er speelt in de wereld. Handig: volg via sociale media een aantal nieuwskanalen, dan verschijnt al het belangrijke nieuws vanzelf in je timeline. Politiek gaat soms enorm langzaam en soms juist razendsnel. Wanneer je goed geïnformeerd bent, voel je beter aan hoe je kan inspelen op wat er gebeurt in de politiek. Uiteindelijk is politiek een spel waar je steeds beter in kan worden. En als je goed bent in politiek bedrijven, zal je merken dat jouw invloed groter wordt.