In deze nieuwe serie vertelt Déwi je alles over hoe je jouw geld kan laten bijdragen aan een betere wereld!

1. Begin bij het begin: de bank 

Heb je je ooit wel eens afgevraagd wat er gebeurt met jouw geld als het op je spaarrekening staat?  

Misschien zit je nog steeds bij die bank waar er ooit een kinderrekening voor je geopend is of heb je simpelweg de bank gekozen waar je ouders ook bij zitten, zonder er al te veel over na te denken. Dat je er nooit over nagedacht hebt is niet vreemd, maar wist je dat je een grote bijdrage kan leveren aan een betere wereld als je bij een bank zit die zich daar hard voor maakt? 

Banken investeren het geld dat jij op je rekening hebt staan in projecten en bedrijven. De grootste banken in Nederland, ING, ABN-AMRO en Rabobank, investeren jouw geld vooral in projecten die de wereld schaden, zoals fossiele brandstoffen. ABN-AMRO investeerde in 2019 zo’n 643 miljoen euro in bedrijven die verantwoordelijk zijn voor olie- en gaswinning in het poolgebied. ING gaf daar zo’n 3,4 miljard euro aan uit. Ook investeerde ING in 2019 zo’n 510 miljoen euro in de wapenindustrie. Daarnaast verlenen deze banken ook leningen aan bedrijven die betrokken zijn bij mensenrechtenschendingen. Zo investeren banken miljarden in bedrijven waar het risico op geweld en discriminatie tegen vrouwen groot is en de gezondheid van vrouwen gevaar loopt.  

Dit zijn dezelfde banken die geen actie ondernemen om loonverschillen tussen geslachten binnen hun eigen bank te verkleinen. Ook kan geen van deze banken hardmaken dat ze op geen enkele wijze betrokken zijn bij belastingontwijking. En zowel Rabobank (2,6 miljard euro) als ABN-AMRO (ook 2,6 miljard euro) en ING (3,5 miljard euro) leenden geld uit aan bedrijven die al jaren betrokken zijn bij corruptieschandalen. Of de bedrijven door de banken hierop aangesproken zijn is onbekend, daar geven deze banken geen openheid over. Ook lenen deze drie banken miljarden aan bedrijven die direct of indirect betrokken zijn bij de ontbossing in onder andere de Amazone (De eerlijke geldwijzer, 2019).  

Gelukkig zijn er ook banken die de wereld juist proberen te verbeteren, zoals De Volksbank (waar ASN, SNS, en RegioBank onder vallen) en Triodos.  

Deze banken beleggen alleen in duurzame energiebedrijven. Ze investeren op geen enkele manier in de olie- en gasindustrie. De Volksbank en Triodos gaan enkel in zee met bedrijven die een duidelijk beleid hebben omtrent mensenrechten en waar zelfs geen vermoedens bestaan van mensenrechtenschendingen. Vandaar ook dat er vanuit Triodos zeer strenge eisen zijn opgesteld voor mijnbouw en dat De Volksbank daar helemaal niet in investeert. Naar hun mening zijn er nu geen bedrijven in die sector die voldoen aan hun criteria. De ambitie van zowel De Volksbank als Triodos is om de wapensector te sluiten, mede omdat de wapensector en daarmee wapenhandel vaak plaatsvindt in landen die mensenrechten schenden of met andere landen in conflict zijn.  

Binnen al deze duurzame banken wordt minimaal 35% van de topfuncties bekleed door een vrouw en wordt er actie ondernomen om de loonverschillen tussen geslachten te verkleinen. De bedrijven waarin De Volksbank en Triodos investeren zijn verplicht een ‘zerotolerancebeleid’ te hebben op het gebied van discriminatie van vrouwen. Daarnaast dienen deze bedrijven ook genderdoelstellingen te formuleren en deze te behalen.  

Wanneer je deze punten allemaal onder elkaar ziet staan vraag je je misschien af hoe het kan dat de grootste banken nog steeds verkeerde keuzes maken. De drie grootste banken investeren in bepaalde sectoren vanwege hun verdienmodel dat streeft naar continue kapitaalvegroting. Deze vorm van kapitalisme zorgt, net als elke andere vorm van kapitalisme, voor ongelijkheid tussen (groepen) mensen en een milieu dat steeds verder verslechterd.  

Maar, hoe stap ik dan nu over? 

Overstappen naar een andere bank lijkt misschien veel moeite, maar niets is minder waar! Je kunt alles online regelen en tegenwoordig beschikken alle banken over een overstapservice, waarbij het eerste jaar alle bijschrijvingen die binnenkomen op je oude bankrekeningnummer, automatisch doorgezet worden naar je nieuwe rekening.  

Zo stap je over: 

  1. Kies allereerst de bank waar naartoe je wilt overstappen en ga naar hun website. 
  1. Bij ASN, SNS en Regiobank kun je in elk geval tot je 25e gratis een jongerenrekening openen. Bij Triodos kan dat tot je 18e en betaal je een kleine vergoeding van een euro per maand. 
  1. Je voert je gegevens in (zorg dat je je BSN-nummer bij de hand hebt, want dat heb je nodig). 
  1. Vervolgens dien je je te identificeren door 1 cent over te maken. 
  1. Selecteer dat je gebruik wilt maken van de overstapservice en accepteer de voorwaarden. 
  1. That’s all! Je krijgt je pinpas en nieuwe code in twee aparte brieven via de post opgestuurd en kunt je pinpas direct gebruiken. 

Wat je zelf nog moet doen voordat de overstapservice afloopt: 

  • Geef je nieuwe rekeningnummer door aan je werkgever, je zorgverzekeraar (voor het uitkeren van declaraties) en aan instanties als Netflix, Spotify en Nintendo. 
  • Bekijk in je huidige overzichten welke bedrijven een bedrag van jouw rekening incasseren en stel ook deze op de hoogte (denk bijvoorbeeld aan het abonnement van de OV-fiets e.d.). 

Het is jouw geld, dus ga op zoek naar een bank die investeert in projecten en bedrijven die jouw overtuigingen en belangen ondersteunen, zodat jouw geld bijdraagt aan het verbeteren van de wereld. En vergeet niet: spread the word! Hoe meer mensen er bij een duurzame bank zitten, hoe meer geld die banken kunnen investeren in de juiste projecten en bedrijven. 

De Eerlijke Geldwijzer is een samenwerkingsverband tussen Amnesty International, Milieudefensie, Oxfam Novib, PAX en World Animal Protection. De eerlijke geldwijzer voert onafhankelijk onderzoek uit naar banken, verzekeraars en pensioenfondsen. Complete onderzoeken lezen of banken vergelijken? Ga naar www.eerlijkegeldwijzer.nl