Groen geld: zó ga je duurzaam met je geld om

Groen geld: zó ga je duurzaam met je geld om

In deze nieuwe serie vertelt Déwi je alles over hoe je jouw geld kan laten bijdragen aan een betere wereld!

1. Begin bij het begin: de bank 

Heb je je ooit wel eens afgevraagd wat er gebeurt met jouw geld als het op je spaarrekening staat?  

Misschien zit je nog steeds bij die bank waar er ooit een kinderrekening voor je geopend is of heb je simpelweg de bank gekozen waar je ouders ook bij zitten, zonder er al te veel over na te denken. Dat je er nooit over nagedacht hebt is niet vreemd, maar wist je dat je een grote bijdrage kan leveren aan een betere wereld als je bij een bank zit die zich daar hard voor maakt? 

Banken investeren het geld dat jij op je rekening hebt staan in projecten en bedrijven. De grootste banken in Nederland, ING, ABN-AMRO en Rabobank, investeren jouw geld vooral in projecten die de wereld schaden, zoals fossiele brandstoffen. ABN-AMRO investeerde in 2019 zo’n 643 miljoen euro in bedrijven die verantwoordelijk zijn voor olie- en gaswinning in het poolgebied. ING gaf daar zo’n 3,4 miljard euro aan uit. Ook investeerde ING in 2019 zo’n 510 miljoen euro in de wapenindustrie. Daarnaast verlenen deze banken ook leningen aan bedrijven die betrokken zijn bij mensenrechtenschendingen. Zo investeren banken miljarden in bedrijven waar het risico op geweld en discriminatie tegen vrouwen groot is en de gezondheid van vrouwen gevaar loopt.  

Dit zijn dezelfde banken die geen actie ondernemen om loonverschillen tussen geslachten binnen hun eigen bank te verkleinen. Ook kan geen van deze banken hardmaken dat ze op geen enkele wijze betrokken zijn bij belastingontwijking. En zowel Rabobank (2,6 miljard euro) als ABN-AMRO (ook 2,6 miljard euro) en ING (3,5 miljard euro) leenden geld uit aan bedrijven die al jaren betrokken zijn bij corruptieschandalen. Of de bedrijven door de banken hierop aangesproken zijn is onbekend, daar geven deze banken geen openheid over. Ook lenen deze drie banken miljarden aan bedrijven die direct of indirect betrokken zijn bij de ontbossing in onder andere de Amazone (De eerlijke geldwijzer, 2019).  

Gelukkig zijn er ook banken die de wereld juist proberen te verbeteren, zoals De Volksbank (waar ASN, SNS, en RegioBank onder vallen) en Triodos.  

Deze banken beleggen alleen in duurzame energiebedrijven. Ze investeren op geen enkele manier in de olie- en gasindustrie. De Volksbank en Triodos gaan enkel in zee met bedrijven die een duidelijk beleid hebben omtrent mensenrechten en waar zelfs geen vermoedens bestaan van mensenrechtenschendingen. Vandaar ook dat er vanuit Triodos zeer strenge eisen zijn opgesteld voor mijnbouw en dat De Volksbank daar helemaal niet in investeert. Naar hun mening zijn er nu geen bedrijven in die sector die voldoen aan hun criteria. De ambitie van zowel De Volksbank als Triodos is om de wapensector te sluiten, mede omdat de wapensector en daarmee wapenhandel vaak plaatsvindt in landen die mensenrechten schenden of met andere landen in conflict zijn.  

Binnen al deze duurzame banken wordt minimaal 35% van de topfuncties bekleed door een vrouw en wordt er actie ondernomen om de loonverschillen tussen geslachten te verkleinen. De bedrijven waarin De Volksbank en Triodos investeren zijn verplicht een ‘zerotolerancebeleid’ te hebben op het gebied van discriminatie van vrouwen. Daarnaast dienen deze bedrijven ook genderdoelstellingen te formuleren en deze te behalen.  

Wanneer je deze punten allemaal onder elkaar ziet staan vraag je je misschien af hoe het kan dat de grootste banken nog steeds verkeerde keuzes maken. De drie grootste banken investeren in bepaalde sectoren vanwege hun verdienmodel dat streeft naar continue kapitaalvegroting. Deze vorm van kapitalisme zorgt, net als elke andere vorm van kapitalisme, voor ongelijkheid tussen (groepen) mensen en een milieu dat steeds verder verslechterd.  

Maar, hoe stap ik dan nu over? 

Overstappen naar een andere bank lijkt misschien veel moeite, maar niets is minder waar! Je kunt alles online regelen en tegenwoordig beschikken alle banken over een overstapservice, waarbij het eerste jaar alle bijschrijvingen die binnenkomen op je oude bankrekeningnummer, automatisch doorgezet worden naar je nieuwe rekening.  

Zo stap je over: 

  1. Kies allereerst de bank waar naartoe je wilt overstappen en ga naar hun website. 
  1. Bij ASN, SNS en Regiobank kun je in elk geval tot je 25e gratis een jongerenrekening openen. Bij Triodos kan dat tot je 18e en betaal je een kleine vergoeding van een euro per maand. 
  1. Je voert je gegevens in (zorg dat je je BSN-nummer bij de hand hebt, want dat heb je nodig). 
  1. Vervolgens dien je je te identificeren door 1 cent over te maken. 
  1. Selecteer dat je gebruik wilt maken van de overstapservice en accepteer de voorwaarden. 
  1. That’s all! Je krijgt je pinpas en nieuwe code in twee aparte brieven via de post opgestuurd en kunt je pinpas direct gebruiken. 

Wat je zelf nog moet doen voordat de overstapservice afloopt: 

  • Geef je nieuwe rekeningnummer door aan je werkgever, je zorgverzekeraar (voor het uitkeren van declaraties) en aan instanties als Netflix, Spotify en Nintendo. 
  • Bekijk in je huidige overzichten welke bedrijven een bedrag van jouw rekening incasseren en stel ook deze op de hoogte (denk bijvoorbeeld aan het abonnement van de OV-fiets e.d.). 

Het is jouw geld, dus ga op zoek naar een bank die investeert in projecten en bedrijven die jouw overtuigingen en belangen ondersteunen, zodat jouw geld bijdraagt aan het verbeteren van de wereld. En vergeet niet: spread the word! Hoe meer mensen er bij een duurzame bank zitten, hoe meer geld die banken kunnen investeren in de juiste projecten en bedrijven. 

De Eerlijke Geldwijzer is een samenwerkingsverband tussen Amnesty International, Milieudefensie, Oxfam Novib, PAX en World Animal Protection. De eerlijke geldwijzer voert onafhankelijk onderzoek uit naar banken, verzekeraars en pensioenfondsen. Complete onderzoeken lezen of banken vergelijken? Ga naar www.eerlijkegeldwijzer.nl 

Lekker voor de feestdagen: Vegan jackfruit ragout

Lekker voor de feestdagen: Vegan jackfruit ragout

Vorig jaar met Kerstmis maakte mijn moeder deze vegan variant op ragout. Sindsdien is dit een van mijn lievelingsgerechten en gelukkig eet ik dit vaker dan alleen met kerst. Als je tijdens Chanoeka, Kerstmis of andere viering iets feestelijks (en vegans) op tafel wilt zetten, dan is dit je go-to voorgerecht (of als je meerdere bladerdeegbakjes serveert je go-to hoofdgerecht).

Dit heb je nodig voor 6 porties:

  • 6 plakjes bladerdeeg (Je hebt bladerdeeg met en zonder roomboter, dat zonder roomboter is vegan)
  • 150 gram sjalotjes (dit staat gelijk aan ongeveer 7 sjalotjes)
  • 1 teentje knoflook
  • 50 gram ongezouten boter van Flora (deze komt het dichtst in de buurt van roomboter en is daarom het meest geschikt voor dit gerecht)
  • 2 laurierblaadjes
  • 2 kruidnagels
  • 1 blik jackfruit (van 550 gram)
  • 1 eetlepel groentebouillon (bij Ekoplaza en van Biotoday heb je bouillonpoeder zonder palmvet)
  • 30 gram tarwebloem
  • 1 theelepel maggi aroma
  • 1 eetlepel appelstroop
  • Optioneel: verse peterselie

Verdere benodigdheden:

  • Koekenpan/hapjespan
  • Zeef of vergiet
  • Muffinvorm met zes holtes (als je deze niet hebt, geen ramp, dan kun je de bladerdeegplakjes gewoon in de oven bakken).
  • Blindbakvulling (je hebt van die ‘echte’ blindbakvulling, een soort witte knikkers, maar gedroogde bonen/erwten werken ook prima! Deze blindbakvulling is nodig om je bladerdeeg)

Bereidingswijze:

  1. Verwarm de oven voor op 180 graden.
  2. Als je wel een muffinvorm hebt: snijd elk bladerdeegplakje in vieren. Vet de muffinvorm in met de boter en leg vervolgens elk vierkantje verspringend in de muffinholte. Prik er gaatjes in met een vork, leg er een stukje bakpapier en leg hier de blindbakvulling in (of de gedroogde bonen/erwten). Bak de bladerdeegbakjes ongeveer 25 minuten, haal vervolgens de blindbakvulling eruit en zet de bladerdeegbakjes nog 5 minuten terug zonder blindbakvulling, tot ze goudbruin zijn.
  3. Als je geen muffinvorm hebt: leg de plakjes baderdeeg op een met bakpapier beklede bakplaat en bak deze in ongeveer 15-20 minuten goudbruin en gaar.
  4. Snijd ondertussen de sjalotten fijn (ongeveer ¼ ringen en niet te dik). Verhit de boter in een koekenpan/hapjes en fruit hierin de sjalotjes, knoflook, laurierblaadjes en kruidnagels op laag vuur voor ongeveer 15 minuten. Schep dit wel regelmatig om, anders verbrandt het.
  5. Spoel ondertussen het jackfruit af met koud water. Het handigst is om dit in een zeef te doen, maar in een vergiet kan ook.
  6. Trek de draderige delen los en snijd de hardere delen in kleine stukjes.
  7. Voeg het jackfruit toe aan de sjalotten en bak nog 5 minuten mee op middelhoog vuur.
  8. Voeg het bouillonpoeder toe aan 500ml heet water. Doe dit niet aan het begin, want het is belangrijk dat de bouillon nog warm is als je ‘m straks toevoegt.
  9. Voeg de bloem toe aan het jackfruitmengsel en laat dit in 3 minuten gaar worden. Dat noem je ‘roux’. Voeg daarna de maggi en appelstroop toe en bak nog 1 minuut op middelhoog vuur
  10. Voeg beetje bij beetje de bouillon toe aan het jackfruitmengel en laat dit nu ongeveer 3 minuten zachtjes inkoken.
  11. Haal de laurierblaadjes en de kruidnagel eruit
  12. Verdeel de ragout over de bladerdeegbakjes en serveer met de fijngesneden peterselie

Eet smakelijk! Maak er, ondanks alles, iets moois van deze feestdagen en blijf gezond!

Oh, en vergeet @PIPAMag niet te taggen als je dit recept hebt gemaakt!

Hét recept voor de herfst: Pompoen-prei schotel met haver fraîche en amandelschaafsel

Hét recept voor de herfst: Pompoen-prei schotel met haver fraîche en amandelschaafsel

Het is herfst! De tijd van barbecueën (ja, ook dat kan vegan), zomerse salades en courgettespaghetti ligt nu echt achter ons. Tijd voor andere gerechten die passen bij het huidige seizoen, zoals deze pompoen-prei schotel!

Vroeger dacht ik dat pompoenen altijd bol en oranje waren en slechts bedoeld om uit te hollen en gezichten in te kerven, een klus die ik graag uitvoerde in de herfstvakantie op de camping met mijn ouders. Inmiddels weet ik, godzijdank, dat pompoen heerlijk is en het de klus zeker waard is! De variatie in pompoenen is groot, maar een flespompoen vind ik altijd het fijnst om te gebruiken: makkelijk te schillen en weinig pitten.

Haver fraîche is een plantaardige variant op crème fraîche. De haver fraîche is niet compleet hetzelfde als crème fraîche, iets dunner qua structuur, maar is in de meeste gevallen prima te gebruiken als vervanger.

Dit heb je nodig voor vier porties:

  • 1 grote flespompoen van ongeveer drie kilo (dit lijkt heel veel, maar het gerecht slinkt behoorlijk in de oven)
  • 1 prei
  • 4 knoflookteentjes
  • 8 blaadjes verse salie
  • 200 ml haver fraîche – ik gebruik zelf altijd die van Oatly, maar je hebt ook allerlei supermarkt huismerken die geschikt zijn.
  • 200 ml groentebouillon – gebruik het liefst bouillonpoeder van merken zoals BioToday.  Vaak zit er in bouillonpoeder en bouillonblokjes palmolie verwerkt. Door de aanleg van palmolieplantages worden grote delen van onder andere het tropisch regenwoud gekapt, iets wat een behoorlijk negatief effect heeft op het milieu en de biodiversiteit. Check voor de zekerheid even de verpakking!
  • Bladpeterselie
  • Amandelschaafsel
  • 8 sneetjes wit brood voor toast (check even of het brood vegan is, in sommige witbroden zit melk)
  • Zout
  • Peper

Verdere benodigdheden:

  • Een grote ovenschaal
  • Een broodrooster voor het maken van de toast. Als je deze niet hebt, kun je de toast ook in het tosti-ijzer of de koekenpan maken

Bereidingswijze:

  • Verwarm de oven voor op 200 graden.
  • Schil de flespompoen en snijd deze in ringen van ongeveer 1,5 cm dik. In het bredere stuk onderaan de flespompoen moet je de pompoen waarschijnlijk uithollen. Doe dit met een lepel en zorg ook dat je het zachte vruchtvlees eruit haalt.
  • Spoel de prei goed af, ook tussen de bladscheden, hier zit vaak zand in. Je kunt ook altijd een of meer van de bladscheden eraf halen. Snijd de prei vervolgens in ringen.
  • Snijd de salie fijn (alleen de blaadjes).
  • Doe de flespompoen, prei, salie, peper en zout in de ovenschaal en pers de knoflook hierboven uit. Schep dit goed om, zodat de knoflook goed verdeeld is over het hele gerecht.
  • Giet de groentebouillon bij de groenten in de ovenschaal (voor 200 ml bouillon heb je ongeveer een halve eetlepel bouillonpoeder nodig).
  • Verdeel de haver fraîche erover.
  • Zet de groenten in de oven voor ongeveer een half uur. Prik even in de pompoen na deze tijd om te checken of ‘ie zacht genoeg is.
  • Snijd ondertussen de bladpeterselie fijn en mix met het amandelschaafsel. Je moet genoeg hebben om de hele bovenkant van de ovenschaal mee te bestrooien. Dit is per ovenschaal weer anders, dus je moet dit een beetje op gevoel doen.
  • Haal de groenten na een half uur uit de oven, verdeel het peterselie-amandelmengsel erover en zet terug voor nog 5-10 minuten, totdat het amandelschaafsel bruin begint te kleuren.
  • Maak ondertussen de toast klaar.
  • Schep de groenten in een diep bord en serveer met de toast!

Eet smakelijk en vergeet @PIPAMag niet te taggen als je dit recept hebt gemaakt!

Thaise gele curry: het ultieme gezonde comfort food voor regenachtige dagen

Thaise gele curry: het ultieme gezonde comfort food voor regenachtige dagen

Als het regent wil ik het liefst op de bank kruipen met iets warms en kruidigs, wat niet te lang duurt om te bereiden en vooral niet te veel afwas oplevert (want als ik ergens een hekel aan heb dan is het die stapel afwas waar geen eind aan komt). Thaise gele curry is zo’n gerecht dat aan al deze eisen voldoet en wat je door het toevoegen van andere groenten ook nog eens naar je eigen hand kunt zetten!

Side note (geen advertentie!):
Voor de currypasta en de kokosmelk gebruik ik altijd die van Fairtrade Original. Bij dit merk weet je zeker dat de producten verantwoord geproduceerd zijn, met hart voor mens en natuur. De boeren die verbonden zijn aan Fairtrade Original zijn bijvoorbeeld allemaal verzekerd en krijgen schoolgeld voor hun kinderen. Daarom betaal je voor producten van Fairtrade Original altijd een eerlijke prijs.

Wat heb je nodig?

Voor 2 personen (of er zelf twee dagen van eten)

• ½ broccoli (hou je meer van bloemkool, dan kun je de broccoli prima daardoor vervangen)
• 1 bosui (ter garnering)
• 1 paprika
• 150 gram vastkokende aardappelen (zoete aardappel kan ook)
• 1 blik kikkererwten – deze kleine erwtjes bevatten veel eiwitten, vezels en andere vitamines en mineralen, zeer gezond dus!
• 400 ml kokosmelk
• 3 eetlepels gele curry pasta
• Olijfolie
• 1 el curry kruiden – ik gebruik zelf altijd de Curry Madras van Euroma by Jonnie Boer (je weet wel, die chefkok van de Librije). Hij heeft heel veel verschillende kruidenmelanges. Deze zijn wel iets duurder (lees €3,99 per blikje), maar maken het wel heel makkelijk altijd de juiste kruiden te gebruiken. Mocht je deze potjes niet willen aanschaffen, kun je natuurlijk ook andere currykruiden gebruiken (of zelf een mix maken van paprikapoeder, kurkuma, koriander, peper, komijn en kerrie)
• 150 gram rijst naar keuze – zilvervliesrijst bevat de meeste vezels, maar als je echt voor de ‘healthy way’ wilt gaan, kun je ook bloemkoolrijst gebruiken)
• 3-4 ringen ananas (optioneel) – vers of uit blik. Als je ananas uit blik doet, kies dan wel voor ananas op sap en niet op siroop.

Bereiding

Tijd: 20-30 minuten

  1. Zet twee pannen met water op het vuur, een voor de aardappelen en een voor de rijst;
  2. Schil de aardappels en snijd ze in blokjes van ongeveer 2cm. Snijd de broccoli in roosjes, de paprika in stukken en de bosui in ringetjes (en de ananas in stukjes, als je deze gebruikt).
  3. Kook de aardappelblokjes in ongeveer 15 minuten gaar en giet ze af (je kunt checken of ze gaar zijn door met een vork in de aardappel te prikken, kom je er makkelijk doorheen, dan zijn ze gaar);
  4. Wok ondertussen in wat olijfolie de broccoli en de paprika op middelhoog vuur tot de groenten beetgaar zijn (als je geen wok hebt, kun je ook een grote koekenpan gebruiken): de groenten koken straks nog iets door in de curry en je wilt niet dat ze helemaal slap zijn, dus laat ze niet te lang doorgaren;
  5. Kook ondertussen de rijst volgens de aanwijzing op de verpakking;
  6. Voeg nu de currypasta toe aan de broccoli en de paprika en laat dit even meebakken, zodat de geuren goed vrijkomen, let erop dat de currypasta niet aanbrandt;
  7. Voeg vervolgens de kokosmelk toe en roer dit goed door, zodat de currypasta goed mengt met de kokosmelk;
  8. Voeg ten slotte de aardappelblokjes, de kikkererwten, currykruiden en eventueel de ananas toe;
  9. Laat alles nog even sudderen op laag vuur voor ongeveer 5 minuten;
  10. Schep de rijst op een bord, verdeel de curry erover en garneer met de bosui.

Eet smakelijk!

PS. Vergeet niet @pipamagnl te taggen als je deze curry hebt gemaakt!