Zo oefen je invloed uit op de politiek!

Zo oefen je invloed uit op de politiek!

Politiek – niet iedereen vindt het interessant genoeg om zich ermee te bemoeien, maar tegelijkertijd bemoeit de politiek zich wel altijd met jou. In de politiek worden namelijk dingen bepaald die gelden voor heel de samenleving en dus ook voor jouw leven! Denk bijvoorbeeld aan: hoeveel kost het onderwijs, waar worden nieuwe jongerenwoningen gebouwd, en hoe hoog is het minimumloon? Ook worden er plannen gemaakt om klimaatverandering tegen te gaan, racisme te stoppen en iedereen gelijke kansen te geven.

Reden genoeg dus om deze belangrijke keuzes niet helemaal alleen over te laten aan de politiek. In een gezonde democratie doen burgers actief mee, ook buiten het stemhokje. Als burgers proberen om invloed uit te oefenen op de politiek, noemen we dat lobbyen. Dat kan bijvoorbeeld met een petitie of een demonstratie. Ook organisaties en bedrijven doen aan lobbyen. Vooral grote, rijke bedrijven kunnen dat heel goed. Daardoor worden burgers vaak minder goed gehoord. Dat geldt zeker voor jongeren, want jongeren zijn ook al niet goed vertegenwoordigd in de politiek zelf. De belangen van jongeren worden daardoor sneller genegeerd. Maar als meer jongeren en andere burgers meedoen met lobbyen, kunnen we ervoor zorgen dat onze belangen serieuzer worden genomen in de politiek.

Als je politieke invloed hebt, dan betekent dat dat je ervoor zorgt dat er in de politiek iets gebeurt wat zonder jouw invloed niet was gebeurd. Zo kan je er bijvoorbeeld voor zorgen dat een bepaald onderwerp of probleem op de politieke agenda komt te staan. De politieke agenda is alles waarover de politiek nu nadenkt: moet er iets veranderen, of niet? En zo ja, wat dan, en hoe? Een tijdje terug sprak de politiek bijvoorbeeld niet vaak over racisme, maar sinds de Black Lives Matter-protesten vorig jaar zijn politici eraan herinnerd dat racisme een groot probleem is.

Meestal zie je niet direct het resultaat van jouw gelobby. En vaak komt er pas verandering nadat er op veel verschillende manieren en door verschillende partijen invloed is uitgeoefend. Des te belangrijker dus dat zoveel mogelijk burgers van zich laten horen! Maar hoe doe je dat, politieke invloed uitoefenen

1. Sluit je aan bij een politieke jongerenorganisatie en -partij

Steeds minder mensen zijn lid van een politieke partij. Dat is jammer, want een politieke partij is een vereniging en dat betekent dat de leden de baas zijn. Op een congres bepalen de leden de koers van de partij. Leden stemmen over allerlei zaken, zoals wat de standpunten van de partij zijn en wie welke taak op zich mag nemen binnen de partij.

Politieke partijen kunnen altijd nieuwe vrijwilligers gebruiken. Zo kun je je bijvoorbeeld aansluiten bij werkgroepen. Dit zijn groepen leden die zich bezighouden met een bepaald inhoudelijk onderwerp, zoals onderwijs of economie. Werkgroepen geven daarover vaak advies aan het partijbestuur. Verder kun je actief worden bij je lokale afdeling. Een afdeling is één of meer gemeentes. Hier worden regelmatig activiteiten georganiseerd en kun je soms ook helpen bij de organisatie daarvan. En natuurlijk kun je helpen met campagne voeren wanneer er verkiezingen zijn!

Weet je niet goed hoe je actief kan worden bij een partij of bij een lokale afdeling? Neem gewoon contact op om te vragen wat allemaal mogelijk is! En weet je nog niet goed welke partij het beste bij jou past? Ook als je nog geen lid bent ben je vaak welkom om langs te komen en de sfeer te proeven. Sommige mensen zijn bovendien gewoon lid van meerdere partijen tegelijk!

Politieke partijen hebben vaak ook een politieke jongerenorganisatie (PJO). Dit is meestal een onafhankelijke organisatie die verwant is aan de ‘moederpartij’. Door die onafhankelijkheid kan een PJO kritisch zijn op de moederpartij en zo invloed uitoefenen. Ook zijn politieke jongerenorganisaties dé plek om je politiek te ontwikkelen en nieuwe mensen te ontmoeten. PJO’s doen ook veel aan lobbyen, bijvoorbeeld voor jongerenthema’s.

2. …Of een andere non-profitorganisatie!

Veel non-profitorganisaties houden zich (deels) bezig met het uitoefenen van druk op de politiek. Als lid van zo’n organisatie kan jij daar ook een rol bij spelen. Je helpt dan bijvoorbeeld met het opzetten van een actie of een evenement.

Sommige organisaties hebben weer een aparte jongerentak. Goede voorbeelden zijn FNV Young & United van de vakbond FNV en Jongeren Milieu Actief (JMA) van Milieudefensie. Als jongerenclub kan je invloed uitoefenen op je moederpartij of op het maatschappelijke debat in het algemeen. Je zegt dan eigenlijk: “kijk, wij jongeren vinden dit belangrijk, luister naar ons!”

3. Doe mee aan jongerenprogramma’s…

De Nederlandse overheid hecht er veel waarde aan dat jongeren meedoen aan de politiek. Sommige gemeentes hebben jongerenprogramma’s opgezet, zoals een jongerenraad of een jongerenburgemeester. Op landelijk niveau heb je jongerenambassadeurs. Ook bij de Nationale Jeugdraad (NJR) kan je jongerenvertegenwoordiger worden. Dat is vaak op Europees of internationaal niveau. Via zulke programma’s kun je de stem van jongeren vertolken naar de ‘grotemensenpolitiek’.

4. …Of spreek je volksvertegenwoordigers aan!

Misschien wil je simpelweg een bepaald probleem aankaarten, zonder je direct aan te sluiten bij een organisatie of programma. Volksvertegenwoordigers zijn beter bereikbaar dan je zou verwachten. Je kan politici altijd mailen (of bellen of twitteren) om jouw ideeën door te geven. Het is dan met name belangrijk om goed voor ogen te hebben wie de juiste persoon is om te benaderen. Op de website van politieke partijen is vaak te vinden welke persoon over welke ‘portefeuille’ gaat. Een portefeuille is een bepaald onderwerp waarvoor die persoon verantwoordelijk is. Daarbij is het ook belangrijk om een goed en precies voorstel te doen. Dan heb je de meeste kans dat een volksvertegenwoordiger met jouw voorstel aan de slag gaat.

Ook is het mogelijk om op lokaal niveau ‘in te spreken’. Je krijgt dan de mogelijkheid om een paar minuten je zegje te doen tijdens een vergadering over een bepaald onderwerp. Benieuwd hoe dat gaat? Vergaderingen worden meestal opgenomen en zijn online terug te vinden op de website van jouw gemeente

5. Dien een burgerverzoek in bij de volksvertegenwoordiging

Burgers hebben het recht om een verzoek in te dienen bij bijvoorbeeld de gemeenteraad of de Tweede Kamer. Het bekendste type verzoek is het burgerinitiatief. Hiermee zet je een bepaald voorstel letterlijk op de politieke agenda, want de politiek is dan verplicht om erover te praten met elkaar en hierover een besluit te nemen. Daarvoor heb je wel een minimum aantal handtekeningen nodig. Voor de Tweede Kamer gaat het om 40.000 handtekeningen.

6. Doe aan activisme!

Activisme doe je op veel verschillende manieren. Je kan een ludieke actie of een demonstratie organiseren, maar ook een petitie starten. Op deze manier vraag je aandacht voor een bepaald probleem. Zo kunnen volksvertegenwoordigers zien wat er speelt onder burgers. Meer over activisme lees je in ons artikel Rebelleren kan je leren.

7. Kruip in de pen

Door jouw mening of voorstel op te schrijven kan je meedoen aan het publieke debat. Denk bijvoorbeeld aan een opiniestuk in de krant, maar ook een bericht op Twitter. Geschreven tekst kan ervoor zorgen dat je andere mensen weet te overtuigen. Ook kun je brieven schrijven aan politici en bestuurders. Bij een open brief publiceer je zo’n brief in de krant.

8. En natuurlijk: ga stemmen op 17 maart 2021 (en roep al je vrienden op!)

De volgende verkiezingen zijn de Tweede Kamerverkiezingen op 17 maart 2021. De opkomst onder jongeren is altijd relatief laag. Maar: elke stem telt! Het is dus super belangrijk dat iedereen op 17 maart naar de stembus gaat. Tijdens de Tweede Kamerverkiezingen beslissen we over de koers van Nederland voor de komende vier jaar.

Weet je nog niet wat je wil stemmen? Luister dan naar de afleveringen van de podcast KiesAdvies. Of lees het boek Waarom je niet zomaar moet stemmen waar je ouders op stemmen van Titia Hoogendoorn (van de podcast Polititia) en Nienke Schuitemaker.

En verder…

Gouden tip: hou altijd in je achterhoofd dat maar weinig jongeren politiek actief zijn en dat mensen in de grotemensenpolitiek het dus fantastisch vinden als jonge mensen zich willen inzetten voor de politiek. Enerzijds kan je gaan merken dat oudere mensen je minder serieus nemen als je jong bent, maar anderzijds kan je vaak nét wat meer maken dan wat van een volwassene verwacht wordt. Met jouw originele, pittige jongerenmening kan je er juist voor zorgen dat het debat verschuift. Maak gebruik van die luxepositie als jongere: trek de stoute schoenen aan en laat zien dat je je in wil zetten, want voor je het weet kom je op steeds betere plekken om jouw stem te laten horen.

En daarnaast: blijf goed op de hoogte van wat er speelt in de wereld. Handig: volg via sociale media een aantal nieuwskanalen, dan verschijnt al het belangrijke nieuws vanzelf in je timeline. Politiek gaat soms enorm langzaam en soms juist razendsnel. Wanneer je goed geïnformeerd bent, voel je beter aan hoe je kan inspelen op wat er gebeurt in de politiek. Uiteindelijk is politiek een spel waar je steeds beter in kan worden. En als je goed bent in politiek bedrijven, zal je merken dat jouw invloed groter wordt.

Wat stem jij tijdens de verkiezingen? Iris en Isa geven KiesAdvies!

Wat stem jij tijdens de verkiezingen? Iris en Isa geven KiesAdvies!

Isa en Iris (23) zijn twee studenten uit Rotterdam, boezemvriendinnen én collega’s in de podcast business. Samen maken ze de podcast KiesAdvies, waar ze het gesprek aangaan met jongerenorganisaties van politieke partijen. Zo maken ze podcast luisterend Nederland wegwijs in de politieke jungle van Nederland. Super handig, want de volgende Tweede Kamerverkiezingen staan alweer voor de deur!

Wat is KiesAdvies en waarom zijn jullie hiermee begonnen?

Iris: “KiesAdvies is een podcast voor jongeren – en door jongeren, want we zijn zelf ook nog jong! – om meer jongeren geïnteresseerd te krijgen in de politiek, of in ieder geval geïnformeerd voor de Tweede Kamerverkiezingen. We willen ervoor zorgen dat jongeren door onze podcast straks bewust gaan stemmen. Zelf hadden we namelijk altijd een beetje het probleem dat we nooit veel wijzer werden uit kieswijzers…”

Isa: “…maar tegelijkertijd ook geen tijd en energie hadden om ons helemaal goed in te lezen. En ook niet echt een idee waar te beginnen.”

Iris: “Zoals de meeste jongeren! Want wij hebben het sowieso al kei druk met studeren, en werken, en dan is het nogal wat om even een verkiezingsprogramma van 60 pagina’s van 10 partijen te lezen!”

Isa: “We willen politiek heel toegankelijk maken door alle partijen makkelijk op een rijtje te zetten, en ook wat zij specifiek voor jongeren kunnen betekenen. En omdat we het dus vooral voor jongeren doen, leek het ons ook leuk om in de podcast jonge mensen te interviewen die heel politiek betrokken zijn. Toen kwamen we uit bij politieke jongerenorganisaties. Zo’n politieke jongerenorganisatie is weer verbonden aan een politieke partij.”

Hoe zijn jullie zelf geïnteresseerd geraakt in politiek?

Isa: “Ik ben kort geleden heel geïnteresseerd geraakt in politiek. Ik vind het heel erg belangrijk om te stemmen, maar ik wist nooit echt wát ik dan moest stemmen.”

Iris: “Mijn ouders vinden politiek wel heel belangrijk, maar het was ook nooit echt zo dat we politieke discussies voerden aan de keukentafel. Sinds de middelbare school praatte ik er wel over met over met onze vriendinnengroep…”

Isa: “…en dat vond ik toen altijd doodvermoeiend! Dat is nu wel heel anders…Eigenlijk is dat heel geleidelijk gegaan. Pas toen ik mocht gaan stemmen ging ik me er echt een beetje in verdiepen. Maar ik denk dat die discussies in onze vriendinnengroep het ook wel hebben aangewakkerd!”

Iris: “Op de middelbare school kon ik me best wel druk maken om wat er in de wereld allemaal gebeurde. Toen dacht ik al: er is maar één manier waarop we dingen kunnen veranderen, en dat is jongeren de politiek in krijgen! Jongeren zijn blijkbaar toch veel idealistischer.”

Wat hopen jullie met KiesAdvies te bereiken?

Iris: “Dat luisteraars door onze podcast het gevoel hebben dat ze weten waarop ze moeten stemmen.”

Isa: “Ik hoor nu al mensen om me heen zeggen dat ze ieder jaar stemmen uit gewoonte, maar er door onze podcast beter over gaan nadenken! En het is ook een leuke manier om vooroordelen uit de lucht te halen. Zo hebben wij al geleerd dat het CDA, een christendemocratische partij, helemaal niet zo veel over religie gaat. Christendemocratie is meer een politieke filosofie.”

Iris: “Ik hoop ook dat we politiek iets minder stoffig kunnen maken. Want dat is het beeld dat jongeren er vaak van hebben. Andere politieke podcasts gaan bovendien al snel de diepte in. Of het gaat over de huidige politieke ontwikkelingen. Het gaat niet echt over de algemene verschillen tussen partijen.”

Isa: “Dat misten we zelf ook een beetje. Toen ik meer wilde weten over politiek, ging ik allerlei politieke podcasts luisteren. Ik dacht: ik weet nu wel wat er gebeurt in de politiek, maar het helpt me niet echt bij wat ik straks moet stemmen!”

Waarom hebben jullie de podcast gekozen om jullie doelen na te streven?

Iris: “Podcasts zijn nu sowieso heel erg hip onder jongeren.”

Isa: “Ja, en het is laagdrempelig om te maken. Je kan best makkelijk een eigen podcast beginnen. We gebruiken daarnaast ook Instagram, bijvoorbeeld om stellingen of samenvattingen te delen. Daar willen we eigenlijk nog wel meer mee doen.”

Iris: “We hopen ook juist jongeren te bereiken die misschien niet heel erg geïnteresseerd zijn in de politiek nog.”

Maar hoe begin je nou een eigen podcast?!

Isa: “We zijn begonnen met veel dingen uit te zoeken. Hoe je moet opnemen, hoe je dingen bewerkt, hoe je zorgt dat je geen gekke galm hebt…. Ook hebben we eerst zelf veel gelezen en opgezocht over politiek. Onze eerste aflevering gaat over de basics van de politiek. Dat vond ik heel chill, want mijn politieke basiskennis was er hiervoor ook gewoon echt niet.”

Iris: “En we hebben nagedacht over wat we precies wilden met die interviews.”

Isa: “We zijn een avondje samen gaan zitten en hebben toen een plan bedacht. Daarna zijn we gewoon aan de slag gegaan!”

Wat is het advies dat jullie willen meegeven aan de lezers van PIPA Mag?

Iris: “Lees je in, of laat je ‘inlezen’ door mensen zoals wij! En: praat erover met mensen in je omgeving.”

Isa: “En als je een tof idee hebt waarvan je denkt, hier kan ik mensen mee helpen: ga het gewoon doen! Wij hadden ook geen ervaring of spullen voordat we aan deze podcast begonnen, maar we zijn het gewoon gaan doen. Je kunt meer dan je denkt. Ga je dromen achterna!”

Meer weten over KiesAdvies? Volg @KiesAdviesDePodcast op Instagram en luister de podcast via Spotify, Apple Podcasts of Google Podcast.

Dit wil je weten over #WithdrawTheCAP

Dit wil je weten over #WithdrawTheCAP

Afgelopen week stonden sociale media er vol mee: #WithdrawTheCAP. Klimaatactivisten, zoals Greta Thunberg en de jongeren van de internationale klimaatbeweging Fridays For Future, voerden onder deze hashtag online actie tegen de nieuwe CAP. Maar wat is de CAP? En wat betekent de hashtag?

De CAP verwijst naar Common Agriculture Policy, of het Gemeenschappelijke Landbouwbeleid (GLB), van de Europese Unie (EU). Dit beleid is heel belangrijk, want het regelt al het geld dat Europese boeren van de EU ontvangen. Dit moet ervoor zorgen dat Europese boeren een eerlijk inkomen verdienen en dat er in Europa altijd genoeg te eten is. De nieuwe CAP gaat over een bedrag van meer dan 350 miljard euro(!) voor de aankomende zeven jaar. Dat is ongeveer een derde van al het geld van de EU.

De CAP verdeelt het geld oneerlijk

CAP-vergoedingen komen altijd vooral terecht bij de grote landbouwbedrijven. Hoe meer land je hebt, hoe meer geld je krijgt. Tachtig procent van het geld komt zo terecht bij twintig procent van de boeren. In Nederland ontvangen boeren die meer dan twee keer het gemiddelde inkomen verdienen samen een derde van alle CAP-vergoedingen. Hierdoor kunnen ze hun productie uitbreiden en hun prijzen laag houden.

Dat is oneerlijk voor kleine boeren. Zij moeten concurreren met de lage prijzen van de grote bedrijven. Zo houden ze zelf maar een laag loon over. Dat geldt nog meer voor lokale boeren in armere landen. Een groot deel van de Europese landbouwproducten wordt namelijk verkocht aan het buitenland.

De CAP is slecht voor klimaat en milieu

Bovendien is de grootschalige landbouw vaak niet goed voor de natuur. De landbouw speelt een belangrijke rol bij klimaatverandering en het verlies in biodiversiteit. Uitstoot door de veehouderij zorgt voor meer opwarming van de aarde. En het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen is schadelijk voor het milieu.

Grote boerenbedrijven zijn machtig. Zij willen geen duurzame maatregelen, want dan kunnen ze minder winst maken. Daarom proberen zij de Europese Unie te beïnvloeden. De christendemocratische partijen komen volgens traditie in de politiek voor de boeren op. Zij willen geen strenge regels. De groene partijen pleiten juist voor radicale verduurzaming van de landbouw.

Met de nieuwe CAP gaan we de klimaatdoelen niet halen

Afgelopen week is de CAP vernieuwd. Voortaan gaat 30 procent van de Europese landbouwvergoedingen naar verduurzaming. De christendemocratische partijen zijn tevreden, maar de groene partijen maken zich zorgen. De nieuwe CAP lijkt te veel op de oude CAP. We zitten midden in een klimaatcrisis, dus we hebben geen tijd om nog eens 7 jaar vast te zitten aan een verouderd landbouwbeleid met zwakke eisen aan duurzaamheid. Dat is rampzalig voor het klimaat. Daarom is het noodzakelijk om het hele landbouwsysteem te veranderen.

Door de nieuwe CAP wordt het vrijwel onmogelijk om de klimaatdoelen van het Akkoord van Parijs te halen. Dit Akkoord is in 2015 gesloten tijdens de klimaattop van de Verenigde Naties, de organisatie waar bijna alle landen van de wereld samenwerken. De belangrijkste afspraak uit het akkoord is dat alle landen zich inzetten om onder maximaal 2 graden opwarming van de aarde te blijven. Daarvoor moet de CO2-uitstoot drastisch omlaag. Als we niet onder de 2 graden blijven, heeft dat enorme gevolgen voor het leven op aarde.

Klimaatactivisten in actie!

Vorige week kwamen jonge klimaatactivisten van over de hele wereld online in actie. In de dagen voor de stemming over de CAP begonnen ze met de hashtag #VoteThisCAPdown. De vorige Europese Commissie kwam namelijk met dit voorstel voor de nieuwe CAP had deze aan het Europees Parlement voorgelegd. Het Europees Parlement mocht de nieuwe CAP nog wijzigen. Maar het Europees Parlement heeft ervoor gekozen dit niet genoeg te doen. De nieuwe Europese Commissie zegt het klimaat erg belangrijk te vinden en bedacht daarom de Green Deal. Ook deze doelstellingen worden met de nieuwe CAP niet gehaald.

Met #WithdrawTheCAP willen jongeren de nieuwe Europese Commissie oproepen om het voorstel voor de CAP terug te trekken en met een nieuw voorstel te komen.

Doe jij ook mee met de actie? Teken het manifest op: www.withdrawthecap.org

En deel het manifest op sociale media met de hashtag #WithdrawTheCAP !

De Boekenclub: Persepolis, Witte onschuld, Fahrenheit 451 en This is not a drill

De Boekenclub: Persepolis, Witte onschuld, Fahrenheit 451 en This is not a drill

In de rubriek ‘De Boekenclub’ zoek ik een aantal tips voor boeken bij elkaar: van fictie tot non-fictie, van oud tot nieuws. Van spannende tot emotionele boeken, van herkenbare boeken tot boeken die je nieuwe dingen leren. Alles komt voorbij. De Boekenclub is voor iedereen die van lezen houdt of graag vaker een boek wil openslaan. Vandaag in De Boekenclub: Persepolis, Witte onschuld, Fahrenheit 451 en This is not a drill.

Persepolis | Marjane Satrapi

Persepolis is een bijzonder stripverhaal over het leven in Iran vlak na de revolutie. De auteur schrijft over haar eigen ervaringen als kind dat opgroeide tijdens de oorlog. Vervolgens volgen wij haar als puber en jongvolwassene, die vertrekt uit Iran en Europa ontdekt, maar ook weer besluit terug te komen. Het verhaal speelt zich af tegen de politieke veranderingen in Iran en laat subtiel de cultuurverschillen tussen Iran en het westen zien die Satrapi opmerkt wanneer ze naar Wenen verhuisd. Het boek legt op deze manier onze eigen vooroordelen bloot die we mogelijk hebben over Iran en haar cultuur en dwingt ons om een nieuw beeld te vormen van de worstelingen van immigratie naar Europa. Dit boek is voor iedereen die oorlog en conflict niet langer als een ver-van-mijn-bed-show wil zien, maar wil begrijpen hoe het is om op te groeien in een oorlogsgebied.

Witte onschuld | Gloria Wekker
Tip van: Sabine Scharwachter

Gloria Wekker is emeritus hoogleraar sociale en culturele antropologie en is gespecialiseerd in onder andere genderstudies en postkolonialisme. Haar boek Witte onschuld, paradoxen van kolonialisme en ras gaat over racisme in Nederland. Bij veel Nederlanders roepen ras en racisme sterke emoties op. Tegelijkertijd wordt het bestaan van racisme in Nederland niet (h)erkend. Wat blijkt? Nederlanders hebben niet zo’n goed zelfbeeld. Ze zien zichzelf als ‘onschuldig’ als het gaat om racisme. Dat heeft te maken met het Nederlandse ‘culturele archief’: een opstapeling van ideeën en gedrag dat voortkomt uit het Nederlandse koloniale verleden. Dit laat Wekker zien aan de hand van een heleboel voorbeelden uit de Nederlandse samenleving, waaronder Zwarte Piet. Witte Onschuld is een must-read voor iedereen die wil begrijpen hoe het koloniale verleden invloed heeft gehad op het racisme in de maatschappij van vandaag.

Fahrenheit 451 | Ray Bradbury

Fahrenheit 451 uit 1953 is een echte klassieker van Ray Bradbury. Dit boek gaat over een wereld in de toekomst, waarin iedereen zich de hele dag bezighoudt met oppervlakkig vermaak en nutteloze feitjes, terwijl er geen ruimte over blijft om intellectueel na te denken. In deze wereld leeft Guy Montag. Montag is een brandweerman, maar dient in plaats van branden te blussen juist branden te veroorzaken. Hij verbrandt de hele dag boeken, die voor het grootste deel verboden zijn. Wanneer zijn vrouw een poging tot zelfdoding doet en hij zijn uitbundige buurvrouw leert kennen, begint hij telkens meer vragen te zetten bij de wereld waarin hij zich bevindt. Hoewel het boek over de toekomst gaat, vertelt het ons ook wat over onze eigen tijd, waarin de spanning tussen steeds meer oppervlakkig vermaak en intellectueel denken volop aanwezig is. Waarom ruimte maken voor lezen als je ook je favoriete Netflix-serie kunt aanzetten? Ook lezen we steeds vaker boeken om zo snel mogelijk zo veel mogelijk informatie te krijgen waar je ook ‘echt’ iets aan hebt. En vervolgens laten we op Instagram trots zien dat we dat beroemde zelfhulpboek hebben verslonden. In de wereld van Fahrenheit 451 gaat dit nog veel verder. Daarmee leert het ons na te denken over onze eigen toekomst, tijdverdrijf en vermaak.

This is not a drill | Extinction Rebellion
Tip van: Sabine Scharwachter

This is not a drill is een bundel met korte teksten, samengesteld door de klimaatorganisatie Extinction Rebellion. In het eerste deel van het boek gaat het over de staat van het klimaat. Zo vertelt de president van Micronesië hoe zijn land bedreigd wordt door klimaatverandering. Vervolgens gaat het over activisme: hoe organiseren de ‘rebellen’ van Extinction Rebellion wereldwijd burgerlijke ongehoorzaamheidsacties? Daarmee is het boek niet alleen interessant voor iedereen die meer wil weten over klimaatverandering en klimaatactivisme, maar ook een nuttig handboek voor de activisten van Extinction Rebellion zelf. Inmiddels is er ook een Nederlandse bijdrage verschenen: Nu het nog kan.

Veronique heeft ook een Instagram-account over boeken: @booksbyveronique

Zet je intersectionele bril op

Zet je intersectionele bril op

Afbeelding door: Lot Benjamins

Iedereen is uniek. Wie jij bent wordt bepaald door heel veel verschillende dingen, zoals je gender, seksualiteit, uiterlijk, cultuur, opleiding en nog veel meer. Daardoor maak je onderdeel uit van heel veel verschillende groepen tegelijkertijd. Zo bepalen deze kenmerken voor een belangrijk deel ook jouw ‘plekje’, jouw ervaringen en kansen in de maatschappij.

De samenleving bevordert sommige groepen mensen en benadeelt andere groepen mensen. Deze ongelijkheid komt door de manier waarop de samenleving is ingericht. Die inrichting is ontstaan doordat eeuwenlang vooral rijke, witte, heteroseksuele, cisgender* mannen de samenleving hebben gedomineerd. Mensen met deze kenmerken zaten letterlijk en figuurlijk in de beste posities om macht uit te oefenen. Honderd jaar geleden hadden vrouwen bijvoorbeeld nog niet eens stemrecht. Nog steeds zijn veel groepen ondervertegenwoordigd in de politiek en in andere machtige functies. Daardoor is de samenleving nog steeds het beste ingericht voor de dominante groep, die de meeste macht en kansen in deze maatschappij heeft.
En andere mensen ervaren dus structureel vaker obstakels of ‘drempels’ om dezelfde dingen te bereiken.

De kenmerken van de dominante groep bepalen ook wat wordt gezien als ‘normaal’ en dus wat de norm is. Alles wat afwijkt van de norm, wordt als afwijkend of zelfs minderwaardig gezien, vaak onbewust. Vooroordelen en ideeën over wat normaal is en wat niet zit namelijk vaak diep in de samenleving en in onze hoofden genesteld. Daar gedragen we ons naar en dat versterkt die ideeën weer. Deze ideeën leiden dus tot uitsluiting en discriminatie op basis van ‘afwijkende’ kenmerken. Dat versterkt de ongelijkheid tussen groepen met een dominante machtspositie en groepen met een ondergeschikte machtspositie.

Discriminatie en ongelijkheid komt op veel verschillende vlakken voor: huidskleur, gender, seksualiteit, lichamelijke beperking, klasse, enzovoort. Dat blijkt niet alleen uit ervaringen van mensen, maar dat zie je ook terug in de cijfers uit onderzoek. Zo blijkt dat mensen van kleur structureel gediscrimineerd worden op de arbeidsmarkt. En kinderen met een migratieachtergrond krijgen structureel een te laag schooladvies. Ook nemen de incidenten van geweld tegen homoseksuele mensen en meldingen van seksuele intimidatie toe.

De ervaringen van mensen met discriminatie en ongelijkheid zijn niet allemaal hetzelfde. Ervaringen worden niet alleen bepaald door discriminatie of privilege op één vlak, maar vaak door een combinatie van verschillende vlakken. De ervaring van een rijke, witte, heteroseksuele vrouw is bijvoorbeeld heel anders dan van een vrouw die arm, zwart of lesbisch is. En de ervaringen van een zwarte, heteroseksuele vrouw zijn weer heel anders dan van een zwarte, homoseksuele man. Je zou ook kunnen zeggen: iedereen heeft een veelzijdige identiteit. Je bent meer dan alleen je gender, huidskleur, seksualiteit enzovoort. Al die kanten van jou maken wie jij bent en welke unieke ervaringen en kansen jij hebt in deze wereld.

Ongelijkheid is onrechtvaardig: niemand zou gediscrimineerd moeten worden vanwege wie diegene is. Om ongelijkheid in de wereld tegen te gaan, is het dus belangrijk om te beseffen dat verschillende vormen van ongelijkheid met elkaar samenhangen. Professor Kimberlé Crenshaw bedacht daar in 1989 een term voor: intersectionaliteit. In het Nederlands wordt soms de term kruispuntdenken gebruikt.

Professor Crenshaw kwam op de theorie door het verhaal van een zwarte vrouw genaamd Emma. Emma had gesolliciteerd bij een bedrijf, maar was niet aangenomen. Zij geloofde dat ze werd gediscrimineerd omdat ze een zwarte vrouw was. Daarom ging ze naar de rechter. De rechter oordeelde echter dat er geen sprake was van discriminatie op basis van ras of gender: het bedrijf had immers zwarte mensen én vrouwen in dienst. Alle zwarte mensen in dienst waren echter man en alle vrouwen in dienst waren wit. Voor Emma geldt dat er sprake was van dubbele discriminatie, maar voor dat probleem bestond nog geen term.

De theorie van intersectionaliteit stelt dat maatschappelijke ongelijkheid plaatsvindt langs verschillende ‘assen’ die met elkaar kruisen of elkaar snijden. Deze assen gaan over individuele kenmerken zoals ras, gender en klasse. Discriminatie op basis van deze kenmerken geven we aan met racisme, seksisme, classicisme, enzovoort. Deze vormen van discriminatie hangen met elkaar samen en beïnvloeden elkaar. De combinatie van al deze kruispunten bepalen de ervaringen van een individu met discriminatie en onderdrukking. Om ongelijkheid te begrijpen, moeten we dus die samenhang bestuderen.

Intersectionaliteit is dus een hulpmiddel om te begrijpen hoe vormen van discriminatie met elkaar samenhangen en zo verschillende uitkomsten in ongelijkheid en ervaringen hebben. Het is niet bedoeld om uit te rekenen hoeveel discriminatie een bepaald individu ervaart. Of om de ‘uitkomsten’ van jouw leven te voorspellen. Dat hangt namelijk van te veel verschillende factoren af.

Hoewel de term al in 1989 is bedacht, is er pas sinds de laatste jaren veel aandacht voor. Zo wordt er nu vaak gesproken over ‘intersectioneel feminisme’. De afgelopen decennia is er veel bereikt op het gebied van gendergelijkheid. Maar dat geldt vooral voor rijkere, witte, hoogopgeleide en heteroseksuele vrouwen. Intersectioneel feminisme erkent dat het feminisme pas geslaagd is als gelijkheid voor alle groepen mensen bereikt is.

De theorie van intersectionaliteit kun je eigenlijk overal toepassen. Door met een intersectionele blik naar de wereld te kijken, kunnen we pas echt zorgen voor meer gelijkheid. Als je veel verschillende soorten mensen bij elkaar brengt, moet je ervoor zorgen dat je een omgeving creëert waar iedereen ongeacht diens achtergrond zich prettig voelt. Dat geldt voor alle plekken waar mensen samenkomen: kleine bijeenkomsten, op scholen, op je werk en zelfs in de samenleving als geheel. We spreken dan van een inclusieve samenleving.

Met een intersectionele blik kan de overheid kan zorgen voor een inclusievere samenleving. Daarvoor moet de overheid kijken naar de manier waarop haar beleid verschillende groepen mensen op een verschillende manier raakt. Een goed voorbeeld is klimaatbeleid. Dan spreken we ook wel van klimaatrechtvaardigheid. Wereldwijd worden sommige groepen mensen, zoals arme mensen en mensen van kleur, onevenredig hard geraakt door de gevolgen van klimaatverandering én klimaatbeleid. Om ervoor te zorgen dat we de klimaatcrisis op een rechtvaardige manier oplossen, moeten we onze intersectionele bril opzetten. Zo zorgen we ervoor dat niemand dubbel zo hard geraakt wordt. Dat is wel zo eerlijk.

*Cisgender = iemand bij wie de genderidentiteit overeenkomt met het geboortegeslacht